Uitgebreide gegevens over Menco Rein (M.R.) Mulder (M)

ID 22352   Schuilnaam
Achternaam Mulder Adres
Voornaam Menco Rein Plaats
Initialen M.R. Beroep
Voorvoegsel Sterfdatum/leeftijd 23-4-1945 ()
Getrouwd met Categorie Geheim agent
Geslacht M Titel
Geboortedatum 23-12-1923 Krijgsmacht
Onderdeel Onderscheidingen Bronzen Leeuw
Legernummer Rang
Begraafplaats Vak, Rij, Graf , ,

Achtergrond:

Verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Mulder werd door het Bureau Inlichtingen (BI), in de nacht van 27/28-3-1945, bij Nieuwkoop geparachuteerd. Hij verzorgde het radiocontact tussen de Groep Packard, eerst in Den Haag en vanaf 6-4-1945 in Utrecht, en het BI in Londen. Hij werd op 23-4-1945 door de Sicherheitsdienst (SD) gearresteerd. Op 24-4-1945 overleed hij in de gevangenis in Utrecht.
Mulder werd in Londen opgeleid tot agent van het Bureau Inlichtingen (BI). Het BI werkte nauw samen met de Engelse Secret Intelligence Service (SIS). Na zijn opleiding tot radiotelegrafist was hij gereed om boven bezet Nederland te worden geparachuteerd. Tijdens de radiocontacten met het BI maakte Mulder gebruik van de codenamen; P. van Gemert, Gremlin en Guus Greulen. Tijdens zijn contacten in "het veld" gebruikte hij de schuilnaam Guus Bolman. Mulder had de opdracht om het radiocontact te verzorgen tussen de Groep Packard en het BI in Eindhoven.
Oorspronkelijk was het de bedoeling dat hij bij Zoetermeer zou springen, op het terrein van boer Wijsman langs de Zegwaardseweg, iets ten zuiden van Benthuizen. Maar tien dagen eerder was daar een dropping door de Duitsers ontdekt. Het terrein werd vervolgens bewaakt en was dus onbruikbaar geworden. Het alternatief werd een terrein bij Nieuwkoop met codenaam COD. Na zijn parachutering, in de nacht van 27/28-3-1945, meldde Mulder zich volgens opdracht bij de Packard-groep in Den Haag, en werkte daar tot 6-4-1945. Vervolgens reisde Mulder naar Utrecht en richtte daar een seinpost in. Deze diende ter vervanging van de seinpost van de agent Ben Buunk (1917-1945). Na de arrestatie van Buunk op 10-2-1945 probeerden de agenten Karel Christiaan Mooiweer (1923-1971) en Pieter Bouman (1924-1945) de werkzaamheden van Buunk bij de Zendgroep Oost en het Inlich-tingencentrum Oost voort te zetten. Ze werkten onder vrij moeilijke omstandigheden want evenals bij Buunk zat de Sicherheitsdienst (SD) de agenten op de hielen. In maart 1945 trok Mooiweer samen met Bouman van de ene plaats in Overijssel naar de andere. Steeds weer moesten zij hun werkzaamheden onderbreken omdat de accu's van hun zendapparatuur het lieten afweten. Om hun problemen enigszins te kunnen oplossen had Menco Mulder vanuit Londen vijf complete radiosets extra meegebracht. Toen Mulder deze bij Mooiweer en Bouman had afgeleverd beschikten de agenten over meer seintoestellen dan zendmogelijkheden.
Mulder ging met grote energie en enthousiasme aan het werk. Hij seinde de militaire inlichtingen, die hij door de medewerkers van de Groep Packard kreeg aangeleverd, door aan het BI in Eindhoven. Na twee weken van hard werken sloeg het noodlot toe. De SD was op zoek naar wapens en overviel het adres Willem Barentszstraat 64 waar Mulder overnachtte. In eerste instantie lieten ze hem met rust maar na de vondst van zijn zender werd hij gearresteerd.
Hij werd op Maliebaan 74 in Utrecht gevangengezet. Hij werd niet mishandeld of gefolterd. De volgende morgen bleek hij te zijn overleden. Hij werd begraven met zes doodgeschoten verzetsstrijders. Na de bevrijding van Utrecht werden hun lichamen opgegraven, en kon dat van Mulder pas na naspeuringen worden geidentificeerd door de leden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS).
Onder de leden van de staf van het BI in Eindhoven heerste een diepe verslagenheid toen zij het bericht over de dood van Mulder vernamen. De grote moeite die Mulder zich had getroost om als agent deel uit te mogen maken van het Bureau Inlichtingen lag hun nog vers in het geheugen. In Londen had Mulder een plastische operatie aan zijn gezicht ondergaan. Om als geheim agent zo onopval-lend mogelijk door het leven te kunnen gaan had hij een wijnvlek in zijn gezicht operatief laten verwijderen. Zijn parachutering boven bezet Nederland moest als gevolg van deze ingreep zelfs enkele maanden worden uitgesteld. Luitenant kolonel Jan Marginus Somer, het hoofd van het BI, zorgde er in eigen persoon voor dat Menco Mulder in diens geboorteplaats Haren werd herbegraven.
Menco werd gearresteerd in de nacht van zondag 22-4-1945 op maandag 23 april, hij verbleef in een safe-house, Willem Barentszstraat 64 in Utrecht. Hij was klaar met zijn opdrachten, en zou maandag proberen door de frontlinie naar Haren (Groningen) te gaan voor de verjaardag van zijn moeder op 25 april.
De Duitsers die het safe-house binnenvielen lieten hem eerst met rust, ze waren op zoek naar wapens. Die wapens waren er wel, maar werden niet ontdekt. Wel werd zijn zender ontdekt, die hij op dat adres niet had gebruikt, hij was dus niet gepeild. De ontdekking van zijn zender betekende zijn arrestatie. Hij werd vastgezet in Maliebaan 74, het kantoor van de SD, om de volgende morgen verhoord te worden. Die volgende morgen bleek hij te zijn overleden. Autopsie door de patholoog-anatoom leverde 'hartfalen' als doodsoorzaak, er waren geen sporen van marteling. Hij is begraven tesamen met een aantal gefusilleerde verzetsstrijders. Na de oorlog is hij met militaire eer herbegraven in Haren.

Aanvullingen:

Bronnen:

Notitie voor het Geschiedwerk nr.158
Wikipedia
Huib Dane








Heeft u aanvullingen of wijzigingen voor deze persoon?
Mail dan naar database@documentatiegroep40-45.nl